Hazine ve Maliye Bakanlığı, İran kaynaklı küresel petrol fiyatlarındaki artışın iç piyasaya yansımalarını sınırlamak amacıyla akaryakıtta eşel mobil sisteminin yeniden devreye alınması için çalışma başlattı. Bu adımın, artan petrol fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkilerini azaltması hedefleniyor.
Edinilen bilgilere göre, Bakanlık, akaryakıt fiyatlarındaki artışın pompa fiyatlarına sınırlı yansımasını sağlamak için vergi ayarlaması içeren eşel mobil uygulamasını yeniden hayata geçirmeyi değerlendiriyor. Çalışmaların kısa sürede tamamlanması ve nihai kararın bu hafta netleşmesi bekleniyor.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ DAHA ÖNCE NE ZAMAN UYGULANMIŞTI?
Eşel mobil sistemi, ilk olarak 17 Mayıs 2018’de yürürlüğe konmuş, ancak 2021 yılının son çeyreğinde uygulamadan kaldırılmıştı. Sistemin tekrar devreye alınması, petrol fiyatlarının yükseldiği dönemlerde tüketici fiyatlarını stabilize etme amacı taşıyor.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ NEDİR VE NASIL İŞLİYOR?
Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki artışların enflasyonist etkilerini azaltmak için tasarlanmış bir mekanizma. Sistemde uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuru artışları, Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) karşılanarak pompa fiyatına yansıtılmıyor.
Örnek: Benzin fiyatı 20 kuruş artarsa, ÖTV aynı tutarda düşürülerek pompa fiyatı sabit tutuluyor.
Fiyatlarda indirim yapılacaksa, ÖTV tutarı artırılarak önceki farklar telafi ediliyor.
Bu yöntemle Hazine, artan petrol fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisini minimize etmeyi amaçlıyor.
AKARYAKIT FİYATLARI NASIL BELİRLENİYOR?
Türkiye’de akaryakıt fiyatları, ham petrol fiyatları ve rafineri marjları temel alınarak belirleniyor.
1 Ocak 2005’ten itibaren Serbest Fiyatlandırma Sistemi uygulanıyor.
Akaryakıt dağıtım şirketleri depo satış fiyatlarını serbestçe belirleyebiliyor.
Bayiler, bulundukları bölgenin rekabet koşullarına göre tavsiye edilen tavan fiyatın altında veya üzerinde fiyat uygulayabiliyor.
Eşel mobil sistemi devreye girdiğinde, fiyat artışları doğrudan pompa fiyatına yansımayacak ve tüketiciler üzerindeki yük hafifletilecek.
