İzmir’in konakları olarak türküde “Bize de derler çakıcı yar fidan boylu, yakarız konakları” dizelerinde adı geçen konak Arpaz Konağı'dır. 400 küsür yıllık geçmişi olan Arpaz Kalesi'nin mimari yapısı, odaları, kullanışlı alanları ile bir konak ve yanı başında yükselen her türlü saldırıya karşı incelikle düşünülmüş bir kuleye sahip. Kölelerin kaldığı zindan: Türkülere konu olan 400 yıllık Arpaz Kalesi Nazilli'nin Esenköy beldesinde yer alan Arpaz Kalesi, Karya kenti Harpasa'nın eteklerinde kurulmuştur. Arpaz Beyleri tarafından inşa edilen bu büyük çiftlik, Osmanlı dönemine ait kalıntılarını da barındırmaktadır. Arpaz Kalesi, bey konağı, güvenlik kulesi, ambar, ahır ve müştemilatıyla bir şatoyu andırır. II. Mahmut döneminde, Arpazlı Hacı Hasan Bey'in Rodos'tan getirdiği ustalar tarafından yaptırılmıştır. Hem kale hem de konak olarak kullanılan Arpaz Kalesi, detaylı işçiliği ve cazibesiyle dikkat çekmektedir. 400 yıllık tarihinde birçok doğal afete rağmen ayakta kalan kale, UNESCO Dünya Mirası'na aday olmasına karşın, günümüzde terk edilmiş durumdadır. Bazı rivayetlere göre, Osmanlı döneminde Rodos'a sürülen Arpazlı Hacı Hasan Bey, dönüşünde Rodos'tan getirdiği ustalarla bu yapıyı inşa ettirmiştir. Ahşap işçiliği ve işlemeli dolaplarıyla dikkat çeken konak, misafirhane, hamam ve ahır gibi eklentilere de sahiptir. 19. yüzyıl Ayanlık Döneminde inşa edilen ve şato görünümünde olan Arpaz Kulesi, depolar ve müştemilat yapılarından oluşur. Arpaz Kalesi nerede? Heybetli görünüşüyle dikkatleri üzerine çeken Arpaz Kalesi, Ege Bölgesi'nde Aydın ilinin en büyük nüfusa sahip olan ikinci ilçesi olan Nazilli'de yer almaktadır. Arpaz Kalesi'ne nasıl gidilir? Aydın’ın Nazilli ilçesi’nde yer alan Arpaz Kalesi’ne farklı bir ilden ulaşım sağlamak isterseniz öncelikle Aydın otogarına ulaşmanız gerekmektedir. Ardından, otogardan kalkan Nazilli ilçe minibüsüne binerek, Nazilli ilçesine gitmelisiniz. Oradan da köy dolmuşlarına binerek Esen köye gitmelisiniz. Arpaz Kalesi, köy merkezinde yer almaktadır. Köyde olması nedeniyle ulaşımı biraz zahmetli olsa da bu tarihi yapıyı mutlaka ziyaret etmenizi önermekteyiz. Bir diğer ulaşım şekli olarak kendi aracınızla gitmek isterseniz öncelikle Aydın il merkezinden Nazilli tabelasına saparak nazilli ilçesine doğru gitmelisiniz. Daha sonra Nazilli ilçe merkezine girdikten sonra Esen köy Tabelasını takip etmelisiniz. Aydın ve Nazilli arası 46 km yani yaklaşık 1 saat sürmektedir. Nazilli ve Esen köy arası ise 13 km oda yaklaşık 10 dakika sürmektedir. Aşağıdaki haritadan kendinize en uygun rotayı oluşturabilirsiniz;
