Bir katliamın anatomisi
Okul katliamınınfaili İsa Aras Mersinli’nin babası Polis Başmüfettişi Uğur Mersinli, oğlunu pazartesi günü poligona götürüp atış yaptırdığını anlattı. Saldırganın bilgisayarında büyük bir eylem gerçekleştireceğine dair 11 Nisan tarihli bir belgeye ulaşıldı.
Kahramanmaraş’ta okulda düzenlediği saldırı ile dokuz kişiyi öldüren 8. sınıf öğrencisi İsa Aras Mersinli’nin polis başmüfettişi olan babası Uğur Mersinli tutuklandı. Mersinli’nin ifadesi olayda ailenin büyük ihmalini olduğunu gösteriyor. Mersinli, ifadesinde şunları söyledi:
İlginizi Çekebilir
7 SİLAH: Oğlum İsa Aras’ın kullandığı silahlar ve mermiler bana aittir. 7 tane taşıma ruhsatlı silahım var. İki av tüfeğim var. Oğlum bana ait silahlardan beş tanesini alıp götürmüş. Silahların ve mermilerin hepsi kilitli Maraş sandığı içerisindedir. Sandıklar kendinden kilitlidir. İsa Aras sandıkların nasıl açıldığını öğrenmiş ancak ben kendisinin yanında sandıklarımı açtığımı hatırlamıyorum. Sandıklar sürekli kilitli vaziyettedir. Nasıl açıldığını internetten öğrenmiş olabilir.
VPN KULLANIYORDU: Oğlum çok iyi bir internet kullanıcısıydı. Kendisine ait VPN’i bile varmış, ana dili gibi İngilizce konuşmaktadır, çok zekidir.Tipik ergenlik ve sınav sorunları, stresi bulunmaktaydı, oğlumu bu durum nedeniyle emniyetteki psikolog arkadaşlara götürdüm ancak olumsuz bir durumun olmadığını söylediler.
PSİKOLOĞA GİTMEKTEN KAÇINDI: Yaklaşık 2 aydır da özel bir uzman psikoloğagötürüyordum. Psikolog, oğlumun toplumla uyumu noktasında problem yaşayacağını, biraz takip edilmesi gerektiğini söyledi. “İlerleyen zamanlarda psikiyatrik tedavi gerekebilir” dedi. En son üç hafta önce gitmişti ancak son zamanlarda gitmekten kaçındı.
Milyonlarca teşhirci milyonlarca röntgenci…
’GÖSTERMEK İSTEMEZDİ’
SAVAŞ OYUNLARI OYNUYORDU: Sık sık savaş oyunu oynadığını görürdüm. Merak edip kontrol etmek istedim ancak oğlum bana şifreleri vermedi. Cep telefonu ve bilgisayarından oyun oynarken bir taraftan İngilizce konuşurdu. İnteraktif (konuşmalı-çevrim içi) oyunlar oynardı, odasına girdiğinde ise her şeyi kapatır, bize bir şey göstermek istemezdi.
SİLAHA MERAK: Öncesinde silahlara merakı yoktu ancak yaklaşık 1 ay öncearkadaşlarının silahla atış yaptığını, kendisine ne zaman atış yaptıracağımı sordu. Yaklaşık bir ay önce işten gelip kısa süreliğine silahı yatak odasında şifonyere bırakmıştım. Silahı eline almaya yeltendiğini gördüm ve kendisine kızdım.
POLİGONA GİTTİ: Oğlum arkadaşlarının silah ile ateş ettiklerini, benim de kendisine silah ile ateş ettireceğimi söyledi. Bu konuşma geçtiğimiz hafta perşembe ya da cuma gerçekleşmiş olabilir. Ben de haftaya güneşli bir günde poligona atış yapmaya gideceğimi, kendisini de götürebileceğimi söyledim. Pazartesi günü emniyetin poligonuna giderek kendime ait silah ile atış yaptım, oğluma daatış yaptırdım. Hedefi gösterdim, silahın rastgele kullanılmayacağını hedef alınarak atış yapılacağını söyledim. Birkaç fotoğraf ve videosunu çektim. Emniyetten öğrendiğime göre oğlum fotoğrafları arkadaşlarına göstermiş, arkadaşları hayretle karşılamış.
KATİL BIÇAKLI MÜDAHALE İLE ÖLDÜRÜLDÜ
Alınan bilgilere göre bir öğretmen, saldırganı engellemek için canı pahasına üzerine kapandı. Bir veli de Mersinli’yi engellemek için bıçakla müdahalede bulundu. Yaralı öğretmenin tedavisi ise hastanede sürüyor. Saldırganı durdurduğu belirtilen, aynı okulda iki çocuğu okuyan Necmettin Bekçi, CNN Türk’e olayı anlatırken “En son polis arkadaşlar geldiğinde ‘Affet beni, affet beni’ dediğini duydum ben. O şekilde bağırıyordu” dedi.
TUTTULAR
Bekçi ifadesinde de “Çocuklarım okulda olduğu için koşarak gittim. Bir şahsın yerde yattığını ve bu şahsı tutmaya çalışan birkaç kişiyi gördüm. Biri okulun kantincisi Ümit isimli şahıs ve diğer iki şahıs ise öğretmenlerdi. Ben de yanlarına gittim. Şahsın elimizden kurtulmaya çalışması üzerine o esnada nereden aldığımı bilmediğim bıçak ile hatırladığım kadarı ile bir defa bacağına doğru salladım ancak değip değmediğini bilmiyorum” dedi. Saldırganın ölümüne ilişkin otopsi raporunda da ölüm nedeni “sağ arka bacağındaki kesici, delici alet yaralanmasına bağlı büyük damar yaralanması ve bundan gelen dış kanama” olarak ifade edildi.
Kontrolsüz dijital çocukluk sorunu
SON MESAJLARI ORTAYA ÇIKTI
Katil İsa Aras Mersinli’nin, olaydan bir gece önce Discord üzerinden paylaştığı mesajlarda okulda katliam gerçekleştireceğini açıkça ifade ettiği belirlendi.
İşte o mesajlar:
Kahretsin!
Bunu bugün yapabilirim.
Öğleden sonra 3 ya da o sıralarda.
5. sınıflar ve 6. sınıflar hazır olsa iyi olur.
Bugün tamamen tükendim. Kendi babam beni boğmaya ve öldürmeye çalıştı.
Evde yalnızım.
Manifestomu aceleyle bitireceğim ve biraz uyuyacağım.
Daha sonra bu dünyaya ne kadar tükendiğimi göstereceğim.
TELEGRAM’DA ‘PKK4’ ADLI GRUP KURMUŞLAR
İsa Aras Mersinli’nin bilgisayarında yapılan incelemede Counter-Strike 1.6 oyununa rastlandığı öne sürüldü. Oyunda yaş sınırı 18. Oyun temelde teröristler ve anti-teröristler (anti-terörist) arasında geçen, rakip takımı etkisiz hale getirmek ve üstünlük sağlamayı amaçlıyor. Dünyada günlük yaklaşık 1,5 miyon aktif kullanıcı oynarken, Türkiye’de günlük oynayan kişi sayısı yaklaşık 750 bin civarında.
Öte yandan olayla ilgili sosyal medya platformu Telegram’da “PKK4” isimli bir grup açıldığı öğrenildi. Grupta yazışma ve paylaşıma rastlanmadı.
İÇE KAPANIK VE YALNIZ
Öğrenciler, katliamı gerçekleştiren 16 yaşındaki İsa Aras Mersinli’nin takıntılı bir çocuk olduğunu anlattı. Mersinli’nin kendisine karakter olarak benzeyen yalnızca bir arkadaşı olduğunu anlatan öğrenciler, katili “içine kapanık”, “kimseyle iletişim kurmayan”, “gergin tavırlı” olarak tanımladı. Öğretmenleri Mersinli’nin içine kapanık ve sosyal açıdan izole bir yapıya sahip olduğunu belirterek, şunları anlattı:
HEP YALNIZ: Düzenli olarak okula gelirdi ancak derslere katılımı oldukça düşüktü. Sürekli yazı yazar ve deftere karalama yapardı. Çocuklar ders dinlerken o dinlemezdi. Kafasını sıraya koyardı. Teneffüslerde kendi başına takılırdı, dolaşırdı. Kimseyle muhatap olmazdı. Parkta, bahçede çocuklarla birlikte olduğunu hiç görmedim. Doğal olmayan, farklı bir hali vardı. Rehabilitasyon merkezine gitmiş olabilir diye duyduk.
ŞİDDET DAVRANIŞI YOK: Hiçbir zaman kavga ettiğini görmedim. Disiplinlik bir olayını da duymadım. Öğretmenlere ya da arkadaşlarına karşı bir öfkesi yoktu. Ancak zaman zaman dikkat çeken davranışları da vardı. Bir kez omzuna ceketini atmıştı, eller yanda yürüyordu. Sanki kendini öyle göstermek istiyordu ama emin değilim.
‘OKUL AVCISI’: Öğrenciler, saldırganın “okul avcısı” şeklinde bir kelime kullandığını söylüyorlardı. İngilizce “okul avcısı” anlamında bir sözcük kullanıyormuş. Hiç arkadaşı olmazdı. Babayı görmüştük. Uzaktan bir görüşmemiz oldu. Çocuk üzerinde etkili değildi. Çocuk babanın üzerinde etkiliydi. Bu izlenimi edindik.”
ROL MODELİ AMERİKALI KATİL
İsa Mersinli’nin WhatsApp profilinde ABD’de 2014’te saldırı düzenleyen 22 yaşındaki Elliot Rodger’ın fotoğrafını kullandığı ortaya çıktı. Rodger, okul ve çevresinde saldırı düzenlemiş, olayda kendisi dahil yedi kişi hayatını kaybetmişti. Rodger, saldırıdan önce yayımladığı videoda, “Yarın insanlıktan intikamımı alacağım.Bugüne kadar hiçbir kadını öpmedim. Kadınları cezalandıracağım” demişti. Bu olaydan sonraİngilizce “istemsiz bekârlar” (involuntary celibate) kelimelerinin kısaltılmış haliyle “Incel” olarak ifade edilentopluluklar türedi.
‘OKUL SALDIRGANLARI UYARI İZLERİ BIRAKIR’
HANDE ATILGAN – Ankara / Uluslararası Radikalizm Gözlemevi Derneği Başkanı, TOBB ETÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hilmi Demir, gençlerdeki şiddet eğilimiyle mücadeleye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Güvenlik personelinin artırılması, kurallarınsıkılaştırılması ya da sert yasaklamaların işe yaramayacağını söyleyen Demir, okullardan mahalle ölçeğine kadar yapılanmaya gidilmesi ve çocuklarla ilgili profesyonellerin şiddet işaretlerinde neler yapabileceğine dair eğitilmesi gerektiğini ifade etti. Demir, şunları kaydetti:
PLANI SIZDIRIYOR
NİYETİ İNTİHAR: ABD’deki en kapsamlı çalışmalarından biri, 1966’dan beri yapılan okul saldırılarını inceliyor, bu saldırganların yüzde 87’sinin intihara meyli olduğunu, yüzde 78’inin saldırı planını sosyal medya üzerinden sızdırdığını yani saldırıdan önce iz bıraktığını gösteriyor. Konu, bu izin nasıl ve kim tarafından takip edileceği. Sadece kolluğun önlemiyle ya da okulları güvenlik çemberine almakla olmaz. Güvenlik artırarak caydırıcı olabilirsiniz ama önleyici olamazsınız. Her okula güvenlik koymak olmaz; Batı bunları denedi, sonuç alamadı. Bilim ‘bu olaylara önceden müdahale mümkün’ diyor.
REHABİLİTE EDİLMELİ: Riskli çocukların okullarda tespit edilip takibinden sonra; aileyle konuşma ve hukuki altyapının hazırlanmasıyla ihtiyaç halinde aileyi desteğe zorlama; çözüm olmamışsa çocuğa psikiyatrik tedavi sağlanması ve son olarak çocuk okuldan uzaklaştırıldığında bir sosyal programa konulması… Şiddet vakalarında sadece disiplin cezası, okuldan uzaklaştırma, ödüllendirme olur. Bu çocukların rehabilite edilmesi lazım.
DEAŞ ÖRNEĞİ: Mahalle karakollarının yapılandırılmasından, okullarda risk analizlerine kadar yapılacak şeyler var. Tepeden inme sert tavır yerine, şiddet riski taşıyan aileyle ve çocukla sosyal ilişki, bağ kurulmalı. Terörle mücadelede bu yaklaşımı kullanıyoruz, 2017’den beri DEAŞ ile mücadelede başarılı olduk. Çocuklarda neden olmasın?
KALICI ÇÖZÜM: Tespit, takip, destek…
Şiddetin “ani bir patlama”dan çok sinyaller veren bir süreç olduğuna dikkat çeken uzmanlar psikososyal destek ve aile-okul iş birliğinin belirleyici rol oynadığını vurguladı.
Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan: Okul şiddeti sıfırlanamaz ama büyük ölçüde önlenebilir. Çünkü okul şiddeti “ani patlama” değil, önceden gelişen bir süreçtir, erken fark edilirse önlenebilir. Saldırganların yüzde 80’i önceden sinyal verir. Çoğunda sosyal geri çekilme, tehdit dili, yoğun öfke ve planlama davranışı vardır. Güvenlik önlemleri, disiplin cezaları veya kamera sonucu azaltabilir ama nedeni çözmediği için geçici olur.
Adli Bilimler Uzmanı Prof. Dr. Aylin Yalçın Sarıbey: Ekranda gördüğü karakterlerin sorunları silahla çözdüğünü gören gençler, çatışma yönetiminde iletişim yerine fiziksel gücü ve silahı merkeze koymaya başlamakta. Bu da akran zorbalığının silahlı saldırılara evrilme riskini arttırmakta. Risk grubunda olan çocukların tespiti, takibi ve psikososyal olarak desteklenmeleribüyük önem taşımakta.
Ekran bağımlılığı hepimizin sorunu
KOORDİNASYON KRİTİK
Dr. Berat Dağ: Ailelerinde dengeli bir ilişki düzeyi sürdürülmediği zaman çocuklar benzer dengesiz eylemlerini okulda da gerçekleştirebilir. Yine tersinden okulda şiddet temelli bir yaşamı içselleştiren çocukların yaşadığı aile ve ileride kendi kuracağı ailede sağlam bir ilişki biçimi inşa etmesi güçleşir. Dolayısıyla çocukların şiddet düzeyinin azalmasında ailelerin ve okulların koordineli bir şekilde hareket etmesi kritik. – EĞİTİM SERVİSİ…
