Tunceli’de bir köylünün ağaçta gördüğü esrarengiz hayvan, Türkiye’nin yıllardır cevabını aradığı soruyu yeniden gündeme taşıdı. Cep telefonuyla kaydedilen görüntüler uzmanlara ulaşınca, beklenen doğrulama geldi.
Nesli tükendi sanılan ve IUCN’e göre 'en tehlikede' kategorisinde yer alan Anadolu parsı yeniden ortaya çıktı. Baş yapısı, kulak formu ve ayak içindeki karakteristik siyah çizgileriyle teşhis edilen ve uzmanların “Şüphesiz Anadolu parsı” dediği bu nadide canlı, hem bilim dünyasında hem de bölgede büyük heyecan yarattı.
Tunceli'de nesli tehlike altında olan, Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği'ne (IUCN) göre 'en tehlikede' kategorisinde sınıflandırılan Anadolu parsı, kırsalda bir köylü tarafından ağaçta görüntülendi.
Uzmanların da Anadolu parsı olarak onayladığı türe ilişkin konuşan Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi'nden Prof. Dr. Mustafa Sözen, "Evet görüntüdeki hayvan, şüphesiz bir şekilde bir Anadolu parsı. Baş yapısı, kulak yapısı, karın altı desenleri ve özellikle ayak içindeki şu uzunlamasına siyahlığı pars olduğunu netleştiriyor" dedi.
Tunceli'nin zengin coğrafyası; vaşak, yaban keçisi, tilki, kurt, sansar, su samuru, porsuk, sincap, tavşan, yaban domuzu, ur kekliği, çengel boynuzlu dağ keçisi ve ayı gibi birçok canlı türüne ev sahipliği yapıyor. Uzun yıllar kentte Anadolu parsının yaşadığı konuşulup tartışılırken; Doğa Koruma ve Milli Parklar Şubesi ekipleri, türün varlığının netleştirilmesi için kentteki birçok noktaya fotokapan yerleştirdi. Son olarak kentin kırsal ve yüksek kesiminde yaşayan bir köylü, ağacın üzerinde gördüğü hayvanı cep telefonu kamerası ile görüntüledi.
UZMANLAR KESİNLEŞTİRDİ
Köylü daha sonra görüntüleri, çevre ve yaban hayatının korunmasına ilişkin davalarla yakından ilgilenen Avukat Barış Yıldırım'a gönderdi. Yıldırım da görüntüleri uzmanlara yollayarak kameraya alınan hayvanın Anadolu parsı olup olmadığını sordu. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sözen ile Biyoçeşitlilik ve Çevre Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Kılıç, görüntülerdeki hayvanın Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği'ne göre 'en-tehlikede' kategorisinde yer alan Anadolu parsı olduğunu doğruladı.
'ANADOLU PARSI, İLİMİZDE YAŞIYOR'
Avukat Barış Yıldırım, "Bir hemşerimiz kendi köylerinde hayvan otlatırken bir canlı türünü tespit ettiğini ve bu canlı türünü o güne kadar hiç görmediğini ifade etti. Görüntüleri incelediğimizde, bunun daha evvelden çeşitli bilirkişi raporlarında ilimizde de yaşadığına ilişkin işaretler bulunduğu belirtilen Anadolu parsı olduğunu değerlendirdik. Bunun üzerine bu görüntüleri uzman hocalarımıza gösterdik. Onlar da bu canlının Anadolu parsı olduğunu teyit ettiler. Ülkemiz ve Tunceli bakımından hayırlı olsun. Anadolu parsı, ilimizde yaşıyor. Bu türün yeryüzünde neslinin tükendiği sanılıyordu. Evrensel ölçekteki bu önemli türün, bu nadir türün yeniden yöremizde gözlemlenmiş olması bizler için büyük bir mutluluk. Bu yöre ekosisteminin özellikle korunması bakımından da çok önemli. Burada avcılık faaliyetlerinin tamamen yasaklanması yine bölgedeki ekosisteme zarar verecek tüm madencilik projelerin yasaklanması gerekiyor. Bu habitatların özellikle Avrupa'nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarının Koruma Sözleşmesi, Dünya Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına dair sözleşmelerle korunması gerekiyor. İlimizde, burada bir havzada yürütülmek istenilen madencilik projesine karşı açtığımız davada verilen bilirkişi raporunda da ilimizin ekolojik önemine dikkat çekilerek burada yaban keçisi, çengel boynuzlu dağ keçisi, ayı, kurt, vaşak, su samuru gibi nadir türlerinin yüksek miktarda habitat bulduğu ve altını özellikle çiziyorum; neslinin dünyada tükendiği sanılan Anadolu parsının dahi burada yaşadığına ilişkin işaretler bulunduğu ifade edilmişti. Bu son gelişme, bu raporu da teyit etti. Anadolu parsı bu coğrafyada yaşıyor, çok mutlu olduğumuzu belirtmek istiyoruz" dedi.
'VAŞAKTA SİYAHIMSI ÇİZGİLER BELLİ OLMAZ'
Prof. Dr. Mustafa Sözen de "Görüntüdeki hayvan Tunceli'den kaydedilmiş. Baktığımız zaman ağacın tepesine çıkmış olan kocaman bir kedi olduğunu görüyoruz. Üzerinde benekler var ve ayaklarında siyah, biraz daha uzunca olan benekler var. Türkiye'de bu davranışı gösterebilecek olan aslında iki tane hayvan var. Birisi Anadolu Parsı, birisi de vaşak. Evet görüntüdeki hayvan, şüphesiz bir şekilde bir Anadolu parsı. Baş yapısı, kulak yapısı, karın altı desenleri ve özellikle ayak içindeki şu uzunlamasına siyahlığı pars olduğunu netleştiriyor. Vaşakta karın altı beyazlısı ve ayak içlerindeki bu siyahımsı çizgiler belli olmaz. O yüzden hayvan şüphesiz şekilde bir pars" diye konuştu.
'ÇOK NADİDE BİR TÜRDÜR'
Prof. Dr. Ahmet Kılıç da Anadolu parsının önemine değinerek, "Tunceli'de tespit edilen ve ağaçta ilk kez fotoğraflanan türümüz, Anadolu Leoparı, Anadolu Parsı. Muhtemelen bu genç bir birey ve insanlardan kaçtığı için ağaca sığınmış görünüyor. Bunlar, en nadide, biyoçeşitlilikte genel olarak besin piramidinde en üstte bulunan bir türümüzdür. Çok nadide bir türdür. Anadolu'da bulunması bizi oldukça sevindiriyor. Çünkü Anadolu'nun önemini biz burada anlıyoruz" dedi.
