Bölgesel ittifak odaklı diplomasi stratejisini adım adım ilertelen Türkiye, Orta ve Doğu Avrupa bölgesinde, üye ülkeler arasında enerji, ulaştırma ve dijitalleşme alanlarında altyapı projelerini teşvik ederek bölgesel bağlantıları güçlendirme hedefiyle oluşturulan Üç Deniz Girişimi’ne (ÜDG) nisan 2025’te “stratejik ortak” olarak kabul edilmişti. Girişimin 11. Zirvesi 28-29 Nisan’da Hırvatistan’ın Dubrovnik kentinde gerçekleştirilecek. Türkiye’nin ilk kez “stratejik ortak” sıfatıyla katılacağı zirveye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı temsilen Dışişleri Bakanı Hakan Fidan katılacak. Bakanlık kaynaklarından alınan bilgiye göre, Fidan zirvedeki hitabında bağlantısallığın sadece fiziksel altyapıyı değil, aynı zamanda ulaşım, enerji, dijital ağlar, finans ve yönetişimi kapsayan çok boyutlu bir ekosisteme dönüştüğünü ve jeopolitik gelişmelerin bu meselenin kritik önemini ortaya koyduğunu belirtecek. Çatışmaların küresel ekonomiye ve arz güvenliğine verdiği zarara dikkati çekerek, tedarik zincirlerinin ve enerji hatlarının çeşitlendirilmesinin zorunlu olduğunu vurgulayacak. Fidan, ÜDG’yi bölgesel sahiplenmeyi güçlendiren kapsayıcı bir platform olarak gören Türkiye’nin, jeostratejik konumuyla ÜDG’ye “stratejik ortak” olarak katkı sağlamaya, işbirliğini derinleştirmeye hazır olduğunu ifade edecek.
AB’den somut adım beklentisi
Fidan, karmaşık ve birbiriyle ilintili sınamalar karşısında Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ilişkilerinde somut ilerleme sağlayacak yeni bir anlatıya ihtiyaç duyulduğunu, bağlantısallık gündeminin bu noktada önemli ve olumlu bir başlık olabileceğini vurgulacak. Orta Koridor ve Kalkınma Yolu Projesi gibi projelerin küresel ticarete sunduğu fırsatlara da değinecek Fidan, “Türkiye’nin bağlantısallık koridorlarını rekabet aracı değil, birbirini tamamlayan unsurlar olarak değerlendirdiği” mesajını verecek.
Türkiye stratejik ortak
2015’te Polonya ve Hırvatistan’ın girişimleriyle kurulan ÜDG, Baltık Denizi, Adriyatik Denizi ve Karadeniz bölgesindeki eski ve yetersiz enerji altyapısı ile dijital ve fiziki ulaştırma altyapısına sahip Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin bu altyapılarını güçlendirmeyi amaçlıyor. Sadece AB ülkelerinin “Katılımcı Üye” olabildiği ÜDG’ye Türkiye’nin “Stratejik Ortak” olarak katılımı, 2025’te Varşova’da düzenlenen Zirve’de oydaşmayla kabul edilmişti. Girişimde, Avusturya, Bulgaristan, Çekya, Estonya, Hırvatistan, Letonya, Litvanya, Macaristan, Polonya, Romanya, Slovakya, Slovenya ve Yunanistan “Katılımcı Üye”, Türkiye’nin yanı sıra Avrupa Komisyonu, ABD, Almanya, Japonya ve İspanya “Stratejik Ortak”, Ukrayna, Moldova, Arnavutluk ve Karadağ ise “Ortak Katılımcı Ülke” olarak yer alıyor. Dubrovnik’te düzenlenecek bu yılki zirvede, İtalya’nın “Stratejik Ortak” olarak ÜDG’ye kabul edilmesi bekleniyor.
