İçişleri Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye Belediyeler Birliğince desteklenen, AFAD ve Maden Tetkik Arama (MTA) Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan "Türkiye Diri Faylarının Paleosismolojik Özelliklerinin Belirlenmesi Projesi" TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) koordinatörlüğünde 14 üniversiteden 100'ün üzerinde araştırmacının katılımıyla yürütülüyor.
Prof. Dr. Hasan Sözbilir yürütücülüğünde, Fırat Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ercan Aksoy, Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Çağlar Özkaymak, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Jeoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Volkan Karabacak, Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi ve Jeofizik Mühendisliği Bölümünde Dr. Öğr. Üyesi Özkan Cevdet Özdağ ile doktora öğrencisi Büşra Yerli'nin yer aldığı 6 kişiden oluşan araştırma ekibi incelemelerde bulunmak üzere Şırnak'a geldi.
Araştırma ekibi, Kasrik beldesi ile Şırnak-Cizre kara yolunun Tüneller mevkisinde kazılan 20 metre uzunluğunda 3 metre derinliğindeki hendeklerde inceleme yapıyor.
"6 BİN YILDA 3 BÜYÜK DEPREMİN YAŞANDIĞINI GÖZLEMLEDİK"
Prof. Dr. Sözbilir, projenin 2023 yılının sonlarında başladığını belirterek, bunun Türkiye genelinde 130 fay hattında yapılan bir çalışma olduğunu söyledi.
"Cizre ve Kasrik'te birer hendek açarak bu fayın son 6 bin yıl içinde nasıl bir mekanizmaya sahip olduğunu, geçmişte ne zaman deprem ürettiğini araştırıyoruz. Cizre Fay Hattı'na baktığımızda milattan önce 4 bin yıl öncesine kadar medeniyet var o bölgede. Dolayısıyla o yaşta yapılar var. Yapılarda bazı deprem izleri saptadık." ifadelerini kullanan Sözbilir, bu yıkımların bu fay deprem ürettiği için mi gerçekleştiğini bulmaya çalıştıklarını belirtti.
Sözbilir, şöyle devam etti:
"Cizre Fay Hattı'nda açılan hendekte son 6 bin yılda 3 büyük deprem yaşandığını gözlemledik. Bunlar acaba hangi dönemlerde ve hangi aralıklarla gerçekleşmiş? Son deprem ne zaman olmuş, ne kadar vaktimiz var? Bunlarla ilgili bilgiler elde etmeye çalışıyoruz. Aslında buradaki amacımızı bir risk azaltma projesi gibi düşünebiliriz. Fayın hareketlerini önceden tahmin edip bunlarla ilgili Şırnak ile Cizre, Silopi ve Beytüşşebap gibi ilçelerde risk azaltma çalışmaları yapılması etkili olur. Dolayısıyla bu tehlikenin ne kadar yaklaştığını bulmaya çalışıyoruz."
Araştırma ekibinin Şırnak'ın Şirvan ilçesine geçerek burada da 4 günlük bir çalışma yapacaklarını dile getiren Sözbilir, Şirvan hattında da hendek açacaklarını belirtti.
Sözbilir, o fayın da bölge için önemli olduğunu vurgulayarak, "Buranın deprem tehlikesi açısından ne anlama geldiğini çözmeye çalışıyoruz. Bu bölgede çok az çalışma yapılmış. Dolayısıyla çıkacak sonuçların bölge için çok önemli olduğunu düşünüyorum." diye konuştu.
"CİZRE'DEN IRAK SINIR HATTINA KADAR FAY HATTINI İNCELEDİK, HARİTALADIK"
Proje kapsamında geçen yıl da bölgeye geldiklerini ve çalışma yaptıklarını anlatan Sözbilir, şunları kaydetti:
"Cizre'den Irak sınır hattına kadar fay hattını inceledik, haritaladık, özelliklerini ortaya çıkardık ve hendek yerlerini belirledik. Bu ikinci gelişimizde hendek aşamasına geçtik. Buradan aldığımız karbon 14 örneklerini TÜBİTAK laboratuvarlarına göndereceğiz. 4-5 ay içerisinde sonuç verecekler. Bu yılın sonunda Cizre fayının deprem tehlikesini ve riskini ortaya çıkartmış olacağız."
ÇALIŞMALARA ŞIRNAK AFAD'TAN LOJİSTİK VE TEKNİK DESTEK
AFAD İl Müdürü Muzaffer İşlek, AFAD ve TÜBİTAK işbirliğinde uygulanan proje kapsamında araştırma yürüten bilim insanlarına lojistik ve teknik destek verdiklerini söyledi.
Bu projenin bölge için önemine değinen İşlek, "Yapı stokumuzu düzeltmemiz, inşaatlarımızı depreme dayanıklı hale getirmemiz ve her türlü tedbiri almamız aslında bu çalışmalardan yola çıkarak ortaya çıkan sonuçlardır. AFAD olarak bu projeyi çok önemsiyoruz." dedi.
